Ty te moesz mie wasn wizytwk...
MUZYKOTERAPIA jako zabieg uzdrowiskowy w sanatoriach kołobrzeskich
tutaj powinno być logo...



mgr Władysław Pitak podjął temat niezwykle ciekawy nie tylko z punktu widzenia naukowego, ale również praktycznego. Prowadzona przez niego wieloletnia działalność na terenie uzdrowiska Kołobrzegu, Dźwirzyna i Mielna została uznana za bardzo pozytywny czynnik leczenia uzdrowiskowego. Uzyskane zaś efekty terapeutyczne są wysoce zadowalające. (...) Obserwując działalność mgr W. Pitaka oraz oceniając jego zaangażowanie naukowe na polu muzykoterapii, nie tylko popieram całkowicie tę działalność, ale uważam, że wyniki tej pracy skondensowane statystycznie nadają się w zupełności na dysertację doktorską. (...)
Naczelny Lekarz Uzdrowiska Kołobrzeg- Doc. dr hab. med. Bohdan Trzeciak


MUZYKOTERAPIA jako zabieg uzdrowiskowy w sanatoriach kołobrzeskich

(Fragmenty referatu wygłoszonego na Sympozjum Medycyny Psychosomatycznej w 1989 r. w Kołobrzegu przez twórcę tej metody na Pomorzu Środkowym Władysława Pitaka - dypl. logopedy i muzykoterapeuty).

W ostatnich latach obserwuje się w Polsce wzrost zainteresowania psychologicznymi problemami ludzi chorych somatycznie. Zainteresowanie to okazują lekarze, którzy dostrzegają wagę problemów psychologicznych w powstawaniu i leczeniu schorzeń somatycznych. Tendencję podobną przejawiają również psychologowie kliniczni, którzy w swojej działalności praktycznej i badawczej coraz częściej wykraczają poza psychiatrię, tradycyjny już obszar ich pracy.
Zgodnie z założeniami (zyskującego coraz więcej zwolenników) podejścia psychosomatycznego, właściwie wszystkie choroby i dysfunkcje somatyczne powstają jako rezultat przeciążenia organizmu wskutek łącznego działania złożonego zespołu różnorodnych czynników, w tym także psychologiczno-pedagogicznych.
Do grona lekarzy i psychologów zajmujących się chorym człowiekiem dochodzą ostatnio specjaliści z zakresu terapii pedagogicznej (nozopedagodzy). Zajmują się oni jednostkami i grupami społecznymi, które wskutek różnych dewiacji biopsychospołecznych, spowodowanych zagrożeniem zdrowia, chorobą i kalectwem oraz warunkami leczenia i chorowania - nie mogą optymalnie regulować i przetwarzać swoich stosunków z otoczeniem.
(...)
Potrzeba regeneracji sił człowieka coraz bardziej narażonego na ujemne wpływy współczesnej cywilizacji sprawia, że prawidłowa organizacja czasu wolnego (również w sanatorium) staje się sprawą pierwszoplanową. Chodzi bowiem o zaspokojenie na coraz wyższym poziomie stale rosnącego zapotrzebowania społecznego na różne formy wypoczynku aktywnego oraz uczynienia z niego zjawiska kulturowego w skali ogólnokrajowej. Warto chyba powiedzieć za A. Hansenem, że "Niewątpliwie rację mają ci, którzy twierdzą, że do poprawy i zachowania zdrowia społeczeństwa potrzeba nam nie tylko higieny życia codziennego i pracy oraz odpowiedniej liczby szpitali, przychodni i leków, ale przede wszystkim szeroko s p o p u l a r y z o w a n e j w i e d z y o o d p o c z y n k u" (Hansen 1983, s.5).

Wykonawca tej formy artystyczno-terapeutycznej jest zawodowym aktorem, pedagogiem kultury teatralnej, logopedą i muzykoterapeutą, Realizując terapeutyczną funkcję kultury i sztuki - najpierw jako aktor, a następnie jako terapeuta - od połowy lat 70-tych prezentował w sanatoriach kołobrzeskich spotkania z monodramem. Zadaniem tych spotkań było doprowadzić do rozładowania napięć, usunięcia lęku, frustracji i w formie rozrywkowej publicystyki uświadomić różne możliwości twórczego działania człowieka w zakresie rozwiązywania problemów życiowych.
(...)
Od 1985 r. autor niniejszego wystąpienia ponownie podjął działania artystyczno-terapeutyczne w sanatoriach, tym razem pod hasłem: GRY I ZABAWY DRAMATYCZNE, następnie: MUZYKA - TERAPIA - RELAKS, później: MUZYKOTERAPIA, a ostatnio: LOGOMUZYKOTERAPIA. Zadaniem i celem tych spotkań było pielęgnowanie i leczenie - za pomocą słowa i muzyki - nerwic, zaburzeń mowy, czytania i pisania, porozumiewania się, a także terapia sensu życia.

Organizacyjnie realizacja spotkań była różna, tak jak różne są sanatoria i różne podejście lekarzy do tej sprawy:
1.Zabiegi uzdrowiskowe - kuracjusze przychodzą na terapię grupowa na podstawie zleceń lekarskich. Są to zamknięte grupy treningowe - do 4-7 zabiegów w turnusie
2.Spotkania artystyczno-terapeutyczne - kuracjusze przychodzą na spotkania na podstawie ogłoszeń za zgodą i zachęta ze strony lekarzy, czasami z ich zleceniami w karcie zabiegowej. Są to grupy otwarte - 5-6 spotkań w turnusie
3.Imprezy artystyczno-terapeutyczne - kuracjusze przychodzą na podstawie ogłoszeń, bez skierowań lekarskich - 1-3 imprez w turnusie.
Powyższa różnorodność i częstotliwość oraz nastawienie kuracjuszy powodowały także odmienność technik proponowanych kuracjuszom: od nastawienia relaksacyjno-treningowego do biernego odbioru muzyki włącznie.

W praktyce terapeutycznej stosowane były techniki wyprowadzone z różnych dziedzin sztuki (teatru, muzyki, plastyki, ruchu i tańca), a także anatomii, fizjologii oraz psychologii i logopedii.

Najczęściej stosowaną techniką terapeutyczną był relaks jako zwolnienie psychofizyczne, czyli wyeliminowanie naprężenia mięśni przy równoczesnym świadomym obniżeniu aktywności myśli (Aleksandrowicz). Relaks połączony z ćwiczeniami oddechowymi oraz pewnymi elementami autosugestii już od dawna uważany był za cenną metodę terapeutyczną. Interesowali się nim lekarze i psycholodzy. W niektórych klinikach była to jedna z metod zapobiegania nerwicom, chorobie wieńcowej, wrzodowej i nadciśnieniu.

W kołobrzeskich sanatoriach stosowano następujące ćwiczenia relaksacyjne:

1.Transformacja energii wg Laury Huxley
2.Technika relaksacji Jacobsona
3.Technika relaksacji Colsona
4.Trening autogenny Schultza
5.Medytacja wg Swaischa & Siemsa

Drugą grupę stosowanych technik terapeutycznych stanowiły przeżycia wyobrażeniowe:

1.Metoda H.Leunera - eksperymentalne katatyniczne przeżywanie obrazowe
2.Metoda W.Luthe\'go - odreagowanie autogenne
3.Psychocybernetyka Maltza - formowanie pozytywnego obrazu siebie.

Wielu terapeutów uważa, że w terapii grupowej zżycie się pacjentów, wspólne spędzanie czasu wolnego, wykonywanie różnorodnych prac w grupie, bardzo ułatwia przebieg terapii.
W kołobrzeskiej działalności terapeutycznej zachęcano kuracjuszy i pacjentów do wspólnych spacerów, gier towarzyskich, rozmów i udzielania sobie wzajemnie porad. W czasie spotkań terapeutycznych korzystano z technik muzyczno-dramatycznych, które ułatwiały odtwarzanie przeszłych wydarzeń, "otwierały grupę", dostarczały materiału o aktualnych konstelacjach w grupie i umiejscowieniu w nich poszczególnych uczestników.

Muzyka jest niewątpliwie atrakcyjnym i w miarę bezpiecznym środkiem terapeutycznym. Wiadomo nie od dzisiaj, że może ona zmieniać stan aktywności systemu nerwowego, wywoływać określone zmiany w czynnościach całego organizmu, może zmieniać napięcie mięśni, przyspieszać przemianę materii, zmieniać szybkość krążenia krwi, obniżać próg wrażliwości zmysłów, wpływać na wewnętrzne wydzielanie, zmieniać siłę i szybkość pulsu, modyfikować oddychanie. To są zmiany konkretne. Poza tym, muzyka może wprowadzać w różne nastroje, wzbudzać uczucia i emocje.

W muzykoterapii, podobnie jak w leczeniu farmakologicznym istnieje trudne do rozwiązania zagadnienie indywidualnych różnic reagowania na leki, różna jest bowiem wrażliwość ludzi na muzykę, a także różne są doświadczenia z tą muzyka związane. Poza tym wydaje się, że muzyka usuwając objawy wielu dolegliwości, stosunkowo rzadko zapobiega ich powstawaniu. Dotyczy to przede wszystkim stosunku do drugiego człowieka, zdolności porozumiewania się, tolerancji, wyrozumiałości, partnerstwa, poglądu na świat i życie. Ponieważ muzyka jest asemantyczna - nie posługując się językiem nazw i pojęć - nie wpływa na obyczaje, moralność i etykę zachowań człowieka. Hasło: "muzyka łagodzi obyczaje" nie znajduje pokrycia w jej realnych, stosunkowo skromnych możliwościach terapeutycznych.

Uwzględniając powyższe zastrzeżenia, słusznym wydaje się pogląd, że w psychoterapii i terapii pedagogicznej najskuteczniejszą metodą jest kojarzenie wielu technik i wielokierunkowe oddziaływanie na osobowość pacjenta. Z uwagi na dominację dwóch technik terapeutycznych, opartych przede wszystkim na słowie i muzyce, nasze działania w sanatoriach kołobrzeskich nazwano l o g o m u z y k o t e r a p i ą.
W naszej praktyce muzyka dostarczała bodźców rytmicznych do działań ruchowych, pomagała nawiązać kontakt z chorymi, którzy słabo reagują na bodźce słowne lub nie chcą rozmawiać. "Logos" - słowo, sens - było formą odtwarzania aktualnych wydarzeń z życia grupy czyli projekcją sprzyjająca odreagowaniu. Pacjenci mogli się "wygadać", "wypłakać" ze swoich dawnych i obecnych zmartwień i trudności. Zdarzało się, że to wystarczyło dla odczucia ulgi, i nie było wówczas potrzeby żadnej interpretacji, poleceń lub wskazówek terapeuty.
(...)
Odrębną, zasługującą na uwagę, techniką terapeutyczną jest m u z y k o d r a m a - wykonywanie działań scenicznych przy wsparciu muzycznym lub wykonywanie działań muzycznych z uwzględnieniem działań interpersonalnych. Technika ta jest oparta na psychodramie, pantomimie i grach terapeutycznych.

W zależności od kategorii wiekowej pacjentów, proponowano różne rodzaje aktywności muzyczno-dramatycznej:

1.Instrumentalne dialogi - gra na instrumentarium Orffa - ułatwia diagnozowanie stanów emocjonalnych, drażliwości, dominacji
2.Improwizacje - ujawnianie zahamowania, bierności lub agresywności,
3.Muzykowanie integracyjne - wykonywanie prostych układów rytmicznych śpiewanie piosenek, logorytmika
4.Improwizacje na zadany temat - malarstwo dźwiękowe jako technika relaksacyjno-kontemplacyjna. Pomaga określić cudze przeżycia na zasadzie empatii (uczuciowego utożsamiania się )
5.Marsze fabularne, biegi, podskoki (spacer pod wiatr, nad przepaścią, na kładce, do pracy, po kamieniach przez potok)
6.Pantomimiczne wyrażanie zadanych tematów, np. zakazany owoc, moja matka, zwierciadło
7.Psychodrama (monolog, moje marzenia, przedstawienie samego siebie, dublowanie roli)

W trakcie spotkań terapeutycznych korzystano także z możliwości samoczynnego oddziaływania utworu muzycznego na psychikę pacjenta. Słuchano więc utworów redukujących zmęczenie, żywych, pogodnych, mobilizujących emocjonalne i intelektualnie.

Skuteczność terapeutyczna logomuzykoterapii

"Człowiek jest zwierciadłem wartościującym - powiada R.May (1973, s.83) - bytem, który interpretuje swoje życie i swój świat w terminach symboli i znaczeń oraz identyfikuje się ze swoim istnieniem jako jaźnią". Można powiedzieć więc, że od wartości, ich hierarchizacji i wzajemnych relacji, zgodności lub niezgodności, spójności lub jej braku - zależy dobre albo złe funkcjonowanie jednostki, a więc jego zdrowie psychiczne lub jego brak.
Badacze wiążący zagadnienia zdrowia psychicznego z problematyką wartości, z reguły uważają, że system wartości może się zmieniać pod wpływem różnych oddziaływań, np. pod wpływem psychoterapii. M.Rokeach (1968, s.168) stwierdza, że już uświadomienie człowiekowi sprzeczności między wartościami bądź sprzeczności w systemach wartości - postawy, czego można dokonać w psychoterapii, prowadzi do stosunkowo łatwych korekt, a co za tym idzie do zmiany zachowań.
Omawiane techniki i rozwiązania terapeutyczne mają znaczenie pogłębionej diagnozy oraz interpretacji trudności pacjentów. Dostarczając możliwości emocjonalnego przeżycia wyprzedzają one rozmaite intelektualne osądy czy ustalenia, prowadząc pacjenta do całościowego spojrzenia na swoje trudności i ich przyczyny, tzn. do uzyskania wglądu. Dzięki uczestnictwu w l o g o m u z y k o t e r a p i i role życiowe dla pacjenta stają się czymś uchwytnym, co pozwala mu nimi swobodnie manipulować. Już samo uświadomienie sobie, że jest to możliwe, zmniejsza lęk i zachęca do aktywnej i twórczej postawy wobec życia, staje się źródłem nadziei.

Własne obserwacje i doniesienia z piśmiennictwa skłoniły nas do przyjęcia tezy, że pacjenci w stanie relaksu są bardziej podatni na psychoterapię. Łatwiej osiągają wgląd, szybciej przyjmują rzeczową, życzliwą perswazję i są zdolni zmienić nawet utrwalone, wadliwe sposoby reagowania na różne bodźce środowiskowe i sytuacje życiowe.
Generalnym zatem warunkiem dojścia do zdolności sterowania sobą (także w sensie psychosomatycznym) jest nauczenie się relaksu i treningu autogennego. Ta umiejętność likwiduje niepokój i lęk, przywraca spokój i odprężenie, a w dalszej konsekwencji budzi aktywność i okazje do osiągnięć, a także satysfakcji z twórczego działania - umiejętności rozwiązywania własnych problemów życiowych.


mgr Władysław Pitak - dyplomowany logopeda i muzykoterapeuta

PS. Osoby zainteresowane bibliografią i materiałami terapeutycznymi dot. powyższego tematu proszone są o kontakt:
tel: (094) 340-60-06
lub e-mail: logos@logos.pomorze.pl

Zachęcamy Państwa do indywidualnych kontaktów e-mailowych:
logos@logos.pomorze.pl
oraz do czytania artykułów umieszczonych na stronach naszej witryny:
http://logos.dt.pl

Zapraszamy także do zakupu kaset magnetofonowych i płyt kompaktowych z ćwiczeniami relaksacyjnymi i autogennymi oraz psychodramy i pranajamy.
Kontakt telefoniczny: Koszalin (094) 340-60-06
Masz problem związany z nerwicą lub kształceniem mowy ?
Nie chcesz wychodzić z pracy lub z domu?
Jesteś niecierpliwy?

Już teraz możesz skorzystać z naszej oferty:

A. NAGRANIA NA TAŚMIE MAGNETOFONOWEJ
---------------------------------------------------------------------
z podkładem muzycznym

1.Relaks progresywny wg Jacobsona + Trening autogenny wg Schultza
2.Psychocybernetyka wg Maltza + Medytacja wg Swaischa i Siemsa

Cena kasety 20,- zł + 10,- zl koszty przesyłki i pobrania

B. NAGRANIA NA TAŚMIE VIDEO (vhs)
-------------------------------- ---------------------

1. WSTĘP DO PSYCHOTRONIKI I RADIESTEZJI
(digitopunktura, tfh, tai-chi) . 58 min. = 30,- zł

2. PSYCHOTRONIKA I RADIESTEZJA LECZNICZA
Punkty energetyczne – dr Jan Kasiński . 52 min. = 30,- zł

3 . PSYCHOTRONIKA I RADIESTEZJA LECZNICZA
Odpromienniki, pola energetyczne-dr Jan Kasiński . 34 min. = 20,- zł

4 . PSYCHOTRONIKA I RADIESTEZJA LECZNICZA
Leczenie kolorami - dr Jan Kasiński . 30 min. = 20,- zł

5 . DIGITOPUNKTURA –wskazania lecznicze
REIKI i AKUPRESURA [1] – Andrzej Więckowski . 39 min.= 20,- zł

6 . AKUPRESURA [2] -leczenie stanów reumatoidalnych
kąpiele, zioła, moksa- prowadzi Andrzej Więckowski 15min. = 15,- zł

7 . REIKI – zapis faktycznego zabiegu w wykonaniu
Andrzeja Więckowskiego (23.11.1991-Polanica Zdr 59 min. = 30,- zł

8 . MASAŻ PUNKTOWY STÓP – kanały energetyczne
Pokaz i omówieniem – Adam Kołacz 73 min. = 30,- zł

9 . TFH – DOTYK DLA ZDROWIA (testy do badania
napięcia mięśniowego – pokaz : Adam Kołacz) 27 min. = 20,- zł

10 . TAI-CHI +AGNIHOTRA (formy energetyzujące -
Pokaz z omówieniem – Andrzej Więckowski ) 58 min. = 30,- zł

11 . TAI – CHI ( zegar biologiczny, aklimatyzacja, elektropunktura)
Pokaz z omówieniem – Andrzej Więckowski 31 min. = 20,- zł

12. JOGA LECZNICZA (jogging,rotacja,yoga sana)
Pokaz z omówieniem - Ravi Jawalgekar – Indie 56min. = 30,- zł

13 . JOGA LECZNICZA (m.in.puls życia,stanie na głowie)= 30,- zł
PRANAJAMA ( ćwiczenia wstępne) 52 min.

14. PRANAJAMA (ćwiczenia oddechowe i fonacyjne)
Pokaz z omówieniem – Ravi Jawalgekar – Indie 39 min. = 30,- zł

15 . RELAKS PROGRESYWNY JACOBSONA
TRENING AUTOGENNY SCHULTZA .Opr. i wyk. W. Pitak 60 min. = 30,- zł

16.MUZYKODRAMA (fragm.terapii behawioralnej z elementami ekspresji dram.-muz. dla chłopców w wieku 14-15 lat) = 30,- zł

Do ceny kasety doliczamy 10,- zl koszty przesyłki i pobrania


C. PŁYTY CD,VCD,DVD z ćwiczeniami na podkładzie muzycznym
------------------------------------------------------------------------------------
1.Relaks Jacobsona + Trening autogenny Schultza (CD,VCD,DVD)
2.Psychocybernetyka wg Maltza + Medytacja wg Swaischa i Siemsa(CD)
3.Pranajama (ćwiczenia oddechowe)-VCD
4.MUZYKODRAMA (fragm.terapii behawioralnej z elementami ekspresji dram.-muz. dla chłopców w wieku 14-15 lat= 2 płyty VCD)

Cena 1 płyty CD,VCD lub DVD 25,- zł + 10,- zl koszty przesyłki i pobrania



Uwaga:
Do każdej przesyłki (bez względu na ilość zamówionych pozycji) doliczamy koszty pocztowe w wys. 10 zł.- płatne przy odbiorze


Dokładne informacje i zamówienia:
e-mail: biuro@e-medica.org
Tel: (094) 340 60 06
tel. kom. 600 809 254

.
.
.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Fora dyskusyjne:
------------------------
NERWICE, DEPRESJE, FOBIE:

http://nerwica.fora.pl/
http://fobia.fora.pl/
http://users.nethit.pl/forum/forum/nerwica
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=neurosis

AGORAFOBIA, SOCJOFOBIA:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=agorafob


NERWICE, DEPRESJE, FOBIE SZKOLNE:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=terapia

ERYTROFOBIA, KSENOFOBIA, NERWICE, ZABURZENIA MOWY:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=erytrofo

SOCJOFOBIA, KSENOFOBIA, DEPRESJA, NERWICE:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=socjofo

ZABURZENIA MOWY - AFAZJA, ALALIA, JĄKANIE:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=verbum

ANOREKSJA, BULIMIA , INNE ZABURZENIA ŁAKNIENIA:
http://ksiegi.emix.net.pl/wyswietl.php?user=bulimia

nowe fora dyskusyjne:
=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
http://nerwica.pun.pl
http://wesele.fora.pl
http://wesele.pun.pl
http://sukces.fora.pl
http://users.nethit.pl/forum/forum/fobia
http://users.nethit.pl/forum/forum/dieta
http://users.nethit.pl/forum/forum/psychoterapia
http://users.nethit.pl/forum/forum/temida
http://users.nethit.pl/forum/forum/kasandra


Ciekawe strony:
----------------------
http://www.hagart.republika.pl/
http://www.logos.dt.pl/
http://www.pranajama.webpark.pl/
http://www.logos.republika.pl/
http://muzykodrama.webpark.pl/
http://dykcja.webpark.pl/
http://fobia.webpark.pl/
http://logos.wp.webpark.pl/
http://balbuta.webpark.pl/
http://retoryka.webpark.pl/
http://orator.webpark.pl/
http://fonacja.webpark.pl/
http://hagart.webpark.pl/
http://hagart222.webpark.pl/
http://koszalin2004.webpark.pl/
http://muzykoterapia.webpark.pl/
http://monte-carolina.webpark.pl/
http://polskisukces.webpark.pl/
http://akademiasukcesu.webpark..pl/
http://fotofelieton.webpark.pl/
http://autogenia.webpark.pl/
http://neurosis.webpark.pl/
http://relaksacja.webpark.pl/
http://nerwica.webpark.pl/
http://oratorzy.webpark.pl/
http://ozdrowieniec.webpark.pl/
http://agorafobia.webpark.pl/
http://socjofobia.webpark.p/
http://artmedica.webpark.pl/
http://ciceron.webpark.pl/
http://afazja.webpark.pl/
http://socjoterapia.webpark.pl/
http://publicysta.webpark.pl/
http://hipnoterapia.webpark.pl/
http://e-medica.webpark.pl/
http://kretominka.webpark.pl/
http://logopeda1.webpark.pl/
http://polarity.webpark.pl/
http://caritas.webpark.pl
http://video-lux.webpark.pl
http://pitak.webpark.pl
http://seniorka.webpark.pl

http://mooszelka.fm.interia.pl
http://muzykodrama.w.interia.pl

http://videolux.republika.pl
http://seniorka.republika.pl

http://psychodrama.republika.pl/
http://muzykodrama.republika.pl/
http://orator.republika.pl/
http://koszalin.republika.pl/
http://logos.republika.pl/
http://verbum04.republika.pl/
http://medi.republika.pl/
http://hagart.republika.pl/
http://artmedica.republika.pl/
http://dziennikarz.republika.pl/
http://emedica1.republika.pl/
http://muzykoterapeuta.republika.pl/
http://relaksacja.republika.pl/
http://emedica.republika.pl/
http://polarity.republika.pl/
http://ozdrowieniec.republika.pl/
http://verbum.republika.pl/
http://socjoterapia.republika.pl/
http://dekalog.republika.pl/
http://hipnoterapia.republika.pl/
http://publicysta.republika.pl/
http://terapia.republika.pl/
http://e-medica.republika.pl/
http://logoterapia.republika.pl/
http://premier.republika.pl/
http://artos.republika.pl/
http://galos.republika.pl/
http://socjodrama.republika.pl/








słowa kluczowe:
logopedia, afazja, język, mózg, pranajama, rozumienie, nadawanie, kultura, dziennikarz, dziennikarstwo, artykulacja, dykcja, gest, ruch, wywiad, słowa, teatr, scena, adaptacja, symulacja, fonetyka, hipnoterapia, hipnoza, sen hipnotyczny, hipnos, bezsenność, jąkanie, depresja, fobia, alkoholizm, nerwica, relaksacja, autogenia, psychocybernetyka, retoryka, wizualizacja, Freud, Jacobson, Schultz, Maltz, Pitak, Koszalin, logoterapia, logos, psychoza, lęk, erotyka, praca, prasa, radio, telewizja , masmedia, media, gazeta, wypracowanie, erystyka, dziennik, artykuł, słowo, mimika, gestykulacja, naukowiec, artysta, polityk, biznes, retoryka, mówca, przemówienie, mowa, wywiad, słowo, szkolenie, warsztaty, konferencja, szkoła mówców, public relations, prezentacja, prezencja, komunikowanie , kodery, postępowanie, rozmowa, dyskusja, wizażysta, manipulacja, akwizytor, sprzedawca, marketing, idol, unia, aktor, orator, AA , abstynencja , abulia , ADHD , adopcja , adrenalina , afekt , afektywność , afonia , agnozja , agorafobia , agrafia , agresja , akalkulia , akinezja , akrofobia , aleksja , algofobia , alienacja , alkoholizm , altruizm , ambiwalencja , amencja , amnezja , amok , analgezja , androgynia , ankieta , anoreksja , anosognozja , apatia , apraksja , archetyp , asertywność , asocjacja , atrybucja , aura , autoerotyzm , autogenny trening, automatyzm , autonomiczny układ nerwowy , autoperswazja , autoprezentacja , autorytet , autyzm , barbiturany , behawioryzm ,ezsenność , biseksualizm , bodziec , ból , ból fantomowy , bulimia , burza mózgów, choleryk , choroba afektywna dwubiegunowa , choroba dziedziczna , choroba genetyczna , choroba psychiczna , choroba psychosomatyczna ,ciało migdałowate, deficyt , dekompensacja , delirium tremens , demencja , demencja starcza , dendryt , depresja , deprywacja sensoryczna , derealizacja , dewiacja , dezorientacja , diada , diagnoza psychologiczna , dipsomania , dojrzałość umysłowa , dojrzewanie , domykanie postaci , dopamina , dorosły (analiza transakcyjna) , dorosłość, dwuczynnikowa teoria emocji , dyfuzja, dylemat społeczny, dysfunkcja, dysgrafia, dyshabituacja, dyskinezja, dysleksja, dysonans podecyzyjny, dysonans poznawczy, dysortografia, dystans emocjonalny, dystonia, dystrofia mięśni, dywergencja oczu, działania agresywne, dzieciństwo, dziecko, dziedziczność, echolalia, echopraksja, ecstasy, efekt częstości kontaktów, efekt czystej ekspozycji, efekt Flynnaa, efekt Hawthorne\'a, efekt halo, efekt kontrastu, efekt nadmiernego uzasadnienia, efekt obojętnego przechodnia, efekt oczekiwań obserwatora, efekt Pigmaliona, efekt pierwszeństwa, efekt placebo, efekt uporczywości, efekt widza, efekt wodospadu, efekt zysku-straty, ego, egocentryzm, egoizm, ejakulacja, ejdetyzm, eksperyment więzienny, Zimbardo, eksperymenty w warunkach naturalnych, eksternalizacja, ekstraspekcja, ekstrawersja, ekstrawertyk , element poznawczy, emblemat, emocja, emocje podstawowe, emocjonalny komponent postawy, empatia, empiryzm, endorfiny, engram, enkefaliny, enuresis, epilepsja, epinefryna, EQ, erekcja, eros, esperal, estrogeny, etnologia, etologia, etykietkowanie, ewaluacja, facylitacja społeczna, fałszywe wspomnienie, fantazja, fantazjowanie, fantom, fenylotylamina, fetysz, fiksacja, flegmatyk, fobia, fobia społeczna, freudyzm, froteryzm, frustracja, fundamentalizm, funkcjonalizm, generalizacja bodźca, genialny idiota, genogram, Gestalt, gęstość populacji, glosolalia, głód alkoholowy, głód narkotykowy, gniew, gra interpersonalna, groźba, halucynacja, halucynacja migrenowa, halucynogen, halucynoza alkoholowa, hazard, hedonizm, heroina, heteroseksualizm, hierarchia potrzeb, hipnoza, hipnoterapia, hipochondria, hipokamp, histeria, homeostaza, homeostaza rodzinna, homofobia, homoseksualizm, hormon, iloraz inteligencji, imprinting, impulsywność, indukcja , indywidualizm, ingracjacja , instrukcja maskująca, instynkt, instynkt macierzyński, instynkt opiekuńczy, intelektualizacja, inteligencja, internalizacja, introspekcja, introwersja, introwertyk, intuicja, inwentarz uzdolnień , IQ, izolacja, ja , jaźń, jednorodność grupy obcej, jedynak, kara , katalepsja, katapleksja, katatonia, katharsis, klaustrofobia, klimakterium, klątwa (analiza transakcyjna), kojarzenie, kokaina, kolektywizm, kompensacja, kompleks, kompleks Edypa, kompleks kastracji, kompleks niższości, kompulsja, komunikacja międzyludzka, komunikacja niewerbalna, komunikacja werbalna, komunikat perswazyjny, komunikat podprogowy, komunikat wzbudzający strach, kondensacja, konflikt, konformizm , konwersja , konwersja histeryczna, koprofagia, kora nadnerczy , koszmar senny, kotwica (NLP), kozioł ofiarny, krańcowy błąd atrybucji, kreatywność, kredyt zaufania, kreowanie usprawiedliwień dla możliwej porażki (self-handicapping), kresomózgowie, kretynizm, kryzys wieku średniego, krzywa uczenia się, kula histeryczna, kultura, kumulacja ignorancji, kwadrat łaciński, labilność emocjonalna, labirynt, lateralizacja, leki psychotropowe, lęk, lęk kastracyjny, lęk przed odrzuceniem, lęk przed porażką, lęk przed sukcesem, lęk przed śmiercią, lękowo-ambiwalentny styl przywiązywania się, libido, linia czasu, lobotomia ,losowe przydzielanie do sytuacji, maltretowanie, mania, manipulacje psychologiczne, mapa poznawcza, marketing, marihuana, marzenia na jawie, marzenia senne, maskowanie, masochizm, masturbacja, mechanizmy obronne, mediacja, medytacja, melancholia inwolucyjna, melancholik, mem, memetyka, menopauza, metaanaliza, metabolizm informacyjny, metamodel, metoda eksperymentalna, metoda korelacyjna, metoda obserwacyjna, metoda prób i błędów, metody rozwiązywania konfliktów, MHPG, migrena, miłość, miłość braterska, miłość erotyczna, mobbing, model aktywacji i syntezy, model buchalteryjny związku, model Miltona, model Minnesota, model przekształceniowy, model wykształcenia stereotypu niższego rzędu, model wypracowania prawdopodobieństw, model współzmienności, modyfikacja zachowania, molestowanie, moralność, motyw, motywacja, motywacja wewnętrzna, motywacja zewnętrzna, mózg, móżdżek, mutyzm, myślenie, myślenie dychotomiczne, myślenie grupowe, myślenie lateralne, myślenie magiczne, myślenie środowiskowe, myślenie twórcze, myślenie życzeniowe, myxoedema, nacjonalizm, nadkompensacja, nadnercza, nadświadomość, nagrobek (analiza transakcyjna), nagroda, nagroda opóźniona, narcyzm, narkomania, narkotyk, narządy zmysłów, narzędzia poznawcze, nastrój, nauki społeczne, nawyk, negatywizm, negatywne objawy schizofrenii, negocjacje, nerwica, nerwica szkolna, neurastenia, neurologia, neuron, neuropatia, neuroprzekaźnik, neuropsychologia, neuroza, nienawiść, nierealistyczny optymizm, nieświadomość indywidualna, nieświadomość zbiorowa, niewystarczająca kara, nikotyna, nikotynizm , NLP, noradrenalina/norepinefryna, norma, norma wzajemności (zasada wzajemności), normatywny wpływ społeczny, normy deskryptywne, normy społeczne, normy subiektywne, normy zakazujące, obniżony nastrój, obraz ciała, obraz ejdetyczny, obraz następczy, obrona stanowiska niezgodnego z własną postawą (counterattitudinal advocacy), obrzydzenie, obserwacja, obserwacja systematyczna, obserwacja uczestnicząca, obsesja, obwinianie ofiary, oczekiwania oparte na kategorii, oczekiwania oparte na obiekcie, odmienne stany świadomości, odpowiedzialność, odruch, odruch bezwarunkowy, odruch warunkowy, odruch źreniczny, odwarunkowanie, odzwierciedlanie, olśnienie schizofreniczne, omam, opiaty, opór (psychoanaliza), optymizm, orgazm, orientacja seksualna, osobowość, osobowość altruistyczna, osobowość antyspołeczna, osobowość narcystyczna, osobowość psychopatyczna, osobowość typu A, osobowość typu B, osobowość unikająca, osobowość z pogranicza, oszczędność poznawcza, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pamięć, pamięć autobiograficzna, pamięć deklaratywna, pamięć długotrwała, pamięć ejdetyczna, pamięć krótkotrwała, pamięć niedeklaratywna, pamięć rekonstrukcyjna, pamięć semantyczna, pamięć sensoryczna, pamięć topograficzna, panika, parafilia, parafrenia, paragnomen, paranoja, paranoja alkoholowa, parasomnia, pareza, patologia społeczna, patopsychologia, pedagogika, pedologia, percepcja, perseweracja, persona, perswazja, peryferyczna strategia perswazji, pesymizm, pewność siebie, pisanie automatyczne, placebo, plamka żółta, plan wieloczynnikowy, pławienie się w cudzej chwale, płeć, poczucie bezradności, poczucie koherencji, poczucie kontroli, poczucie odpowiedzialności, poczucie własnej wartości, podstawowy błąd atrybucji, podświadomość, podwyższony nastrój, pojęcie ja, polaryzacja grupowa, poligraf, popęd, popęd seksualny, postawa, potrzeba, potrzeba emocjonalna, poznawanie społeczne, poznawczy komponent postawy, pozytywne objawy schizofrenii, półkula mózgowa, pragnienia seksualne, pranie mózgu, prawo Yerkesa-Dodsona, presupozycja, priming, progestyna, propriocepcja, proces biologiczny, proces grupowy, proces indywiduacji, proces nieświadomy, proces starzenia się, programowanie neurolingwistyczne (NLP), projekcja, proksemika, promowanie siebie, prostracja, próba reprezentatywna, próżniactwo społeczne, prywatna akceptacja, przeciążenie sensoryczne, przejęzyczenie, przekonanie, przemieszczenie/przeniesienie, przemoc, przesąd, przestępczość, przeuczenie, przewarunkowanie, przeżycie szczytowe, przypominanie, przystosowanie, przywiązanie, przywódca, przyzwolenie, pseudologia, psychastenia, psychiatria, psychika, psychoanaliza, psychodrama, psychofizjologia, psychofizyka, psycholingwistyka, psychologizm, psychopatia, psychopatologia, psychometria, psychostymulanty, psychotechnika, psychoterapia, psychoza, public relations, racjonalizacja, radość, rakieta (analiza transakcyjna), rapport, rasizm, reakcja, receptor, regresja, regresja hipnotyczna, reguły ujawniania, reklama, represja, reprezentacja umysłowa, retrogresja, rezultaty nietożsame, rodzic (analiza transakcyjna), rodzina, rola społeczna , rozszczepienie podniebienia, rozumowanie, rozwiązania integrujące, rozwój umysłowy, różnica między aktorem a obserwatorem, różnice indywidualne, różnice kulturowe, ruchy regresywne, rzetelność testu, sadyzm, sadomasochizm, sałata słowna, samobójstwo, samokontrola, samoocena, samospełniające się proroctwo, samoświadomość, samotność, sangwinik, schemat poznawczy, schemat ja, schizofrenia, seks, seksizm, seksualność, seksuologia, semiotyka, sen, serotonina, sesja wyjaśniająca, sędziowie kompetentni, smutek, socjofobia, socjalizacja, socjobiologia, socjologia, socjopatia, somnambulizm, sondaż, splątanie, spłaszczenie afektu, spostrzeganie, spostrzeganie społeczne, sprawność umysłowa, stadium analne, stadium oralne, stałość przedmiotu, stan psychiczny, stanina, stereotyp / stereotypizacja, stosunek płciowy, strach , strategia, stres, stress , stres dziecięcy, stres miejski, stres środowiskowy, stresor, stronniczość, strukturalizm, stupor, styl, sublimacja, substytucja, sugestia, sugestywność, sumienie, superego, supresja, symbolizacja, symptom, synapsa, synestezja, syringomelia, systematyczna desensytyzacja, systemowa terapia rodzinna, szacowanie współzmienności, szok, szok kulturowy, szowinizm , śmiech, środowisko, świadek naoczny, świadomość, techniki projekcyjne, temperament, teoria atrybucji, teoria autoafirmacji, teoria bodziec, reakcja, teoria frustracji-agresji, teoria hydrauliczna, teoria łączenia się strumieni intelektualnych, teoria oczekiwań interpersonalnych, teoria podtrzymywania poczucia własnej wartości, terapia behawioralna, terapia grupowa, terapia humanistyczna, terapia psychodynamiczna, terapia racjonalno-emotywna, terapia rodzinna, terapia wglądowa, Test Apercepcji Tematycznej (TAT) - test inteligencji, test matryc Ravena (Raven\'s Advanced Matrices), test MMPI-2, test osobowości, test projekcyjny, test psychologiczny, test Rorschacha, test Rokeacha, test temperamentu, testosteron, tik, tłumienie, tolerancja krzyżowa, ton głosu, tożsamość, trafność, trafność testu, trafność wewnętrzna, trafność zewnętrzna, trankwilizatory, trans, transakcja kątowa, transakcja prosta, transakcja skrzyżowana, transfer, transseksualizm, trauma, tremor, triada neurotyczna, triada psychotyczna, trójczynnikowa teoria miłości, twórczość, uczenie się, uczenie sprawcze, uczucia, układ hormonalny, układ limbiczny, układ nerwowy, układ przywspółczulny, układ współczulny, ukryta teoria osobowości, ukryte konflikty, uległość, uległość wymuszona, umiejscowienie źródła kontroli, umiejętności, umiejętności społeczne, uodpornienie postawy, upośledzenie umysłowe, uprzedzenie, uraz psychiczny, urofilia, urojenia ciąży, urojenia grzeszności, urojenia hipochondryczne, urojenia katastroficzne, urojenia miłości, urojenia nicości, urojenia odnoszenia/ksobne, urojenia prześladowcze, urojenia pieniacze, urojenia posłannicze, urojenia somatyczne, urojenia wielkościowe, urojenia wpływu, urojenia wszechmocy, urojenia wynalazcze, urojenia zazdrości, urojenie, urojona zazdrość, usprawiedliwianie samego siebie, utrata kontroli, utrata obiektu, utrata świadomości, uwaga, uzasadnianie wysiłku, uzasadnienie wewnętrzne, uzależnienie, wiara, wiara w sprawiedliwy świat, wiek umysłowy, więzi społeczne, wiktymologia, windigo, wirus umysłu, władza , wola , wolne skojarzenia , woluntaryzm, wpływ mniejszości , wpływ społeczny, wpływ środowiskowy, wsparcie społeczne, wspomnienie , współuzależnienie, wstręt, wychowanie, wygaszanie, wygląd zewnętrzny, wykrywacz kłamstw, wyobrażenie, wypalenie zawodowe, wyparcie, wyrazowe ruchy, wyrazistość spostrzeżeniowa, wyuczona bezradność, wywiad strukturalizowany, wywiad środowiskowy, wzajemna zależność, wzmocnienie, wzmocnienie wtórne, wzrokowe urwisko (visual cliff), zabawa, zaburzenia afektu, zaburzenia dysocjacyjne, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia histeryczne, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia lękowe, zaburzenie maniakalno-depresyjne, zaburzenia nerwicowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia osobowości, zaburzenia psychiczne, zaburzenia psychoorganiczne, zaburzenia psychosomatyczne, zaburzenia reaktywne, zaburzenia seksualne, zaburzenia somatoformiczne, zaburzenia tożsamości, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachowanie, zachowanie antyspołeczne, zachowanie eksploracyjne, zachowania obsesyjno-komulsywne, zachowanie prospołeczne, zacinanie się, zadanie addytywne, zadanie dysjunktywne, zadanie koniunktywne, zadowolenie, zagęszczenie populacji, zahamowanie retroaktywne, zakochanie się, zależnościowa teoria przywództwa, załamanie, zapamiętywanie, zaprzeczanie, zasada przyjemności, zasada rzeczywistości, zasada wzajemności, zaskoczenie, zatłoczenie, zazdrość, zdolności, zdolności dotykowe, zdolności intelektualne, zdolności językowe, zdolności percepcyjne, zdolności przestrzenne, zdolności uczenia się, zdolności umysłowe, zdolności wzrokowe, zdolności zapamiętywania, zdrowie psychiczne, zespół abstynencyjny, zespół Korsakowa, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół presuicydalny, zespół Tourette\'a, zgodność informacji, zgodność sędziów kompetentnych, zjawisko fi, zjawisko Purkinjego, zjawisko wrogich mediów, złudzenie, złudzenie gracza, złudzenie optyczne, zmiana postawy, zmiana postawy spowodowana wyszukiwaniem przyczyn, zmysł kinestetyczny, zmysły, znaczenie osobiste, zniekształcenia pamięciowe, zoofilia, zwlekanie

MUZYKOTERAPIA jako zabieg uzdrowiskowy w sanatoriach kołobrzeskich